Những cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật

     

Nội dung bài giảngBài 3: Các cặp phạm trù cơ bản của phxay biện chứng duy vậttrình bày vềloại riêng cùng dòng phổ biến, nguyên ổn nhân và hiệu quả, tất nhiên và ngẫu nhiên, ngôn từ và hiệ tượng, bản chất cùng hiện tượng lạ, khả năng cùng thực tại. Mời chúng ta thuộc tìm hiểu thêm cùng học tập tập!


1. Cái riêng rẽ và mẫu chung

1.1 Phạm trù loại riêng biệt, chiếc chung

1.2 Quan hệ biện bệnh giữa loại riêng rẽ cùng loại chung

1.3 Ý nghĩa cách thức luận

2. Ngulặng nhân và kết quả

2.1 Phạm trù nguyên nhân, kết quả

2.2 Quan hệ biện bệnh giữa ngulặng nhân và kết quả

2.3 Ý nghĩa cách thức luận

3. Tất nhiên cùng ngẫu nhiên

3.1 Phạm trù tất nhiên, ngẫu nhiên

3.2 Quan hệ biện chứng giữa tất yếu và ngẫu nhiên

3.3 Ý nghĩa phương thức luận

4. Nội dung với hình thức

4.1 Phạm trù câu chữ, hình thức

4.2 Quan hệ biện hội chứng thân nội dung với hình thức

4.3 Ý nghĩa phương thức luận

5. Bản hóa học với hiện tại tượng

5.1 Phạm trù thực chất, hiện tại tượng

5.2 Quan hệ biện bệnh thân bản chất cùng hiện nay tượng

5.3 Ý nghĩa phương pháp luận

6. Khả năng và hiện tại thực

6.1 Phạm trù khả năng, hiện nay thực

6.2 Quan hệ biện triệu chứng giữa khả năng cùng hiện thực

6.3Ý nghĩa phương pháp luận


Hãy đăng ký kênh Youtube kiemvuongchimong.vn TV nhằm theo dõi và quan sát Video mới

Tóm tắt lý thuyết


1. Cái riêng rẽ cùng dòng chung


1.1 Phạm trù mẫu riêng biệt, dòng chung


Phạm trù mẫu riêng biệt dùng làm chỉ một sự thứ, một hiện tượng, một quá trình duy nhất định; còn phạm trù cái phổ biến dùng làm chỉ phần đa phương diện, phần lớn ở trong tính, hồ hết yếu đuối tò”, hầu như quan hệ giới tính,... tái diễn phổ cập sống nhiều sự đồ, hiện tượng kỳ lạ.

Bạn đang xem: Những cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật

Trong mỗi sự thiết bị, hiện tượng kỳ lạ quanh đó dòng thông thường còn trường tồn loại lẻ tẻ, sẽ là đa số đặc tính, những đặc thù,... chỉ trường thọ ở 1 sự thứ, một hiện tượng kỳ lạ như thế nào đó mà không tái diễn ngơi nghỉ những sự đồ vật, hiện tượng kỳ lạ khác.


1.2 Quan hệ biện chứng giữa loại riêng biệt với mẫu chung


Theo ý kiến duy đồ gia dụng biện chứng: dòng riêng, mẫu phổ biến và mẫu riêng lẻ phần lớn mãi mãi rõ ràng. Trong số đó, chiếc chung chỉ trường thọ trong cái riêng rẽ, trải qua loại riêng mà bộc lộ sự mãi sau của nó; chiếc bình thường không tồn tại khác hoàn toàn, tách tách chiếc riêng, Có nghĩa là ko bóc tách mỗi sự vật dụng, hiện tượng, quá trình rõ ràng.

Cái riêng biệt chỉ mãi mãi vào quan hệ với cái chung; không có dòng riêng rẽ mãi mãi hòa bình tuyệt vời nhất tách bóc tránh mẫu thông thường.

Cái riêng rẽ là loại toàn thể, đa dạng mẫu mã, nhiều mẫu mã hơn cái chung; còn chiếc tầm thường là loại phần tử tuy thế thâm thúy, bản chất hơn chiếc riêng rẽ. Bởi do, loại riêng biệt là tổng hòa hợp của mẫu tầm thường với loại đơn nhất; còn dòng tầm thường biểu lộ tính phổ cập, tính quy hình thức của khá nhiều dòng riêng rẽ.

Cái tầm thường với dòng riêng biệt có thể siêng hóa lẫn nhau ừong hầu như ĐK xác minh.

Mối quan hệ biện triệu chứng thân chiếc riêng biệt cùng loại bình thường đã có được V.I. Lênin bao quát nđính thêm gọn: “bởi thế, những phương diện đối lập (dòng riêng biệt đốì lập với loại chung) là đồng nhất: cái riêng chỉ trường thọ vào mối liên hệ mang tới dòng chung. Cái bình thường chỉ sống thọ trong dòng riêng biệt, thông qua dòng riêng. Bất cđọng cái riêng biệt (như thế nào cũng) là chiếc thông thường. Bất cứ đọng cái chung nào cũng là (một thành phần, một chi tiết, hay như là một phiên bản chất) của mẫu riêng biệt. Bất cứ đọng dòng tầm thường nào cũng chỉ khái quát một phương pháp hoàn toàn toàn bộ các thứ biệt lập. Bất cđọng mẫu riêng nào thì cũng không dấn mình vào không thiếu thốn vào cái phổ biến, v.v., v.v.. Bất cứ đọng chiếc riêng rẽ nào thì cũng thông qua hàng trăm ngàn sự chăm hóa nhưng tương tác cùng với những chiếc riêng rẽ nằm trong các loại khác (sự đồ vật, hiện tượng lạ, thừa trình), v.v.”.


1.3 Ý nghĩa phương thức luận


Cần nên thừa nhận thức dòng chung để vận dụng vào loại riêng rẽ trong hoạt động dấn thức và thực tiễn. Không nhận thức được cái chung thì vào thực tế Khi xử lý từng mẫu riêng biệt, mỗi trường hợp rõ ràng đang nhất quyết vẩp buộc phải phần đông sai lạc, mất pmùi hương phía. Muốn nắn cố kỉnh được cái chung thì cần được khởi nguồn từ các cái riêng tói chiếc tầm thường ko tồn tại trừu tượng xung quanh những cái riêng biệt.

Mặt khác, rất cần phải rõ ràng hóa chiếc phổ biến trong những thực trạng, điều kiện gắng thể; hạn chế căn bệnh giáo điều, khôn cùng hình, trang thiết bị hoặc tổng thể, địa pmùi hương vào vận dụng từng chiếc bình thường đế giải quyết mỗi trường hòa hợp cụ thể.

Trong vận động dấn thức cùng trong thực tiễn, cần phải biôt áp dụng những điều kiện tương thích cho sự chăm hóa thân cái đơn nhất với chiếc tầm thường theo rất nhiều mục đích cố định, cũng chính vì giữa chiếc phổ biến và dòng riêng biệt có thể siêng hóa lẫn nhau giữa những ĐK khẳng định.


2. Ngulặng nhân với kết quả


2.1 Phạm trù nguyên ổn nhân, kết quả


Phạm trù ngulặng nhân dùng để chỉ sự tác động ảnh hưởng lẫn nhau thân những phương diện vào một sự đồ dùng, hiện tượng, hoặc thân những sự thiết bị, hiện tượng lạ với nhau, từ bỏ đó làm nên đổi khác khăng khăng. Phạm trù hiệu quả dùng làm chỉ đều thay đổi lộ diện vì chưng sự tác động ảnh hưởng thân các khía cạnh, những yếu đuối tó trong một sự vật, hiện tượng kỳ lạ, hoặc giữa các sự thứ, hiện tượng.


2.2 Quan hệ biện hội chứng thân nguyên nhân và kết quả


Mối quan hệ tình dục giữa ngulặng nhân với kết quả là mối quan hệ rõ ràng, bao hàm tính vớ yếu: không tồn tại nguim nhân làm sao ko mang đến công dụng duy nhất định; với ngược trở lại, không tồn tại công dụng làm sao không tồn tại ngulặng nhân.

Nguyên nhân có mặt công dụng, vì vậy nguim nhân khi nào cũng có thể có trước tác dụng, còn tác dụng bao giờ cũng mở ra sau nguyên ổn nhân.

Một ngulặng nhân rất có thể hiện ra một hoặc những tác dụng và một hiệu quả bao gồm thô bởi một hoặc những nguim nhân tạo nên.

Sự ảnh hưởng tác động của không ít ngulặng nhân dẫn tới việc hiện ra một kết quả có thể diễn ra-theo các hướng thuận, nghịch không giống nhau với đều phải sở hữu ảnh hưởng tới việc hiện ra hiệu quả, tuy thế địa chỉ, mục đích của chúng là không giống nhau: gồm nguyên ổn nhăn uống trực tiep, nguyên ổn nhân gián tiếp, nguyên nhân phía bên trong, nguim nhân bên phía ngoài,... Ngược lại, một nguim nhân bao gồm thô dẫn mang đến nhiều công dụng, trong các số ấy có kết quả chính với phú, cơ phiên bản và không cơ bạn dạng, trực tiếp vầ con gián tiếp,...

Trong sự vận chuyển của quả đât vật dụng chất, không tồn tại nguim nhân đầu tiên cùng hiệu quả sau cuối. Ph.Ăngganh viết “Chúng ta cũng thẩy rằng nguyên ổn nhân cùng kết quả lầ rất nhiều tư tưởng chỉ có ý nghĩa sâu sắc là nguyên ổn nhân với công dụng lúc được áp dụng vào một ngôi trường thích hợp đơn lẻ độc nhất vô nhị định; nhưng lại một lúc triệu chứng ta nghiên cứu và phân tích ngôi trường hợp đơn lẻ ây trong côn trùng liên hệ phổ biến của chính nó cùng với cục bộ thế giới thì các tư tưởng ấy lại vẫn đính với nhau với xoắn xuýt với nhau vào một có mang về sự tác động tương hỗ lẫn nhau một giải pháp phổ cập, trong những số ấy nguim nhân với kết quả luôn luôn luôn luôn thay đổi vị trí đến nhau; cái ở đây hoặc vào bây giờ là nguyên ổn nhân thì ở vị trí khác hoặc nghỉ ngơi cơ hội dị thường là hiệu quả, và ngược lại”.


2.3 Ý nghĩa cách thức luận


Vì côn trùng contact nhân trái là quan hệ gồm tính một cách khách quan, thế tất bắt buộc vào thừa nhận thức và thực tiễn thiết yếu không đồng ý tình dục nhân - trái. Trong nhân loại thực tại chẳng thể tồn tại những sự vật, hiện tượng kỳ lạ tuyệt quá trình đổi mới đôi không tồn tại nguim nhân; và ngược lại, không có nguycn nhân làm sao ko mang đến đều công dụng nhất mực.

Vì côn trùng contact nhân quả khôn xiết tinh vi, phong phú đề nghị yêu cầu rõ ràng chính xác những một số loại nguim nhân để có phương thức xử lý đúng chuẩn, tương xứng với từng trường đúng theo rõ ràng vào dấn thức với trong thực tiễn.

Vì một ngulặng nhân rất có thể dẫn cho những tác dụng và ngược trở lại, một hiệu quả hoàn toàn có thể bởi những ngulặng nhân phải trong thừa nhận thức với trong thực tiễn rất cần được có quan điểm mang tính trọn vẹn với lịch sử dân tộc - ví dụ trong phân tích, xử lý với vận dụng quan hệ nhân - quả.


3. Tất nhiên cùng ngẫu nhiên


3.1 Phạm trù tất yếu, ngẫu nhiên


Tất nhiên với bất chợt phần đông vĩnh cửu rõ ràng với đều có vai trò nhất quyết so với sự tải, cải tiến và phát triển của việc đồ dùng vả hiện tượng lạ, trong những số ấy loại tất nhiên vào vai trò quyết định.

Tất nhiên với tình cờ mãi mãi vào sự thống độc nhất biện triệu chứng cùng với nhau; không tồn tại mẫu tất nhiên thuần túy cùng bất chợt thuần túy. Cái tất yếu lúc nào cũng gạch đường đi cho doanh nghiệp thông qua vô số dòng bỗng dưng. Còn thốt nhiên là vẻ ngoài biểu hiện của tất yếu, là mẫu bổ sung đến tất yếu. Ph. Ăngghen tuông đến rằng: “... mẫu nhưng tín đồ ta cả quyết cho rằng tất yếu lại trọn vẹn bởi vì hầu như bỗng dưng thuần túy cấu thành, cùng mẫu được xem là bỗng nhiên, lại là vẻ ngoài, bên dưới kia ân nấp mẫu tất yếu, với v.v.”.

Tất nhiên và hốt nhiên không hẳn mãi sau vĩnh viễn ngơi nghỉ tâm trạng cũ nhưng tiếp tục thay đổi, cải tiến và phát triển cùng trong những điều kiện cố định chúng có thể gửi hóa mang đến nhau: tất nhiên biến thành thiên nhiên với bất chợt biến hóa tất yếu.


3.3 Ý nghĩa cách thức luận


Về cnạp năng lượng phiên bản, vào vận động dìm thức và thực tiễn cần được căn cứ vào mẫu tất nhiên chđọng chưa hẳn cái bất chợt. Tuy nhiên, ko được té qua chiếc bỗng nhiên, không bóc tách tránh dòng tất yếu khỏi dòng tự dưng, nên bắt nguồn từ loại bỗng nhiên nhằm đạt mang đến loại tất nhiên và lúc dựa vào loại tất yếu nên chú ý mang đến cái đột nhiên.

Xem thêm: Giám Đốc Công An Tỉnh Quảng Trị, Lê Công Dung

Tất nhiên và tình cờ rất có thể đưa hóa cho nhau. Vì vậy, buộc phải tạo ra những điều kiện nhất thiết để cản ngăn hoặc ảnh hưởng sự đưa hóa của bọn chúng theo mục tiêu nhất quyết.


4. Nội dung và hình thức


4.1 Phạm trù câu chữ, hình thức


Phạm trù nội dung dùng để chỉ sự tổng phù hợp tất cả phần lớn mặt, đều nhân tố, phần đông quá trình khiến cho sự đồ dùng, hiện tượng kỳ lạ. Phạm trù bề ngoài dùng làm chỉ phương thức vĩnh cửu cùng cải cách và phát triển của sự đồ vật, hiện tượng kỳ lạ đó, là khối hệ thống những mối liên hệ kha khá chắc chắn thân những yếu tố của nó.


4.2 Quan hệ biện hội chứng giữa văn bản và hình thức


Nội dung và hình thức thêm bó nghiêm ngặt, thông tuyệt nhất biện triệu chứng với nhau. Vì vậy, không tồn tại một hình thức nào ko chứa đựng ngôn từ, đôi khi không có câu chữ làm sao lại không trường tồn trong một hình thức nhất định. Cùng một nội dung có thể thể hiện trong nhiều bề ngoài với cùng một hình thức có thể chứa được nhiều nội dung.

Mối quan hệ giữa ngôn từ và hiệ tượng là quan hệ biện bệnh, trong các số đó nội dung ra quyết định bề ngoài và bề ngoài ảnh hưởng trỏ lại ngôn từ. Khuynh phía chủ đạo của văn bản là xu hướng biến hóa, còn hiệ tượng là khía cạnh tương đối bình ổn trong mỗi sự thiết bị, hiện tượng kỳ lạ. Nội dung thay đổi đề xuất hình thức bắt buộc đổi khác theo mang lại tương xứng. Tuy nhiên, chưa phải bất kể dịp như thế nào cũng có thể có sự cân xứng hoàn hảo nhất thân ngôn từ và hĩnh thức. Nội dung ra quyết định hiệ tượng cơ mà hiệ tượng gồm tính tự do kha khá cùng ảnh hưởng tác động quay trở lại ngôn từ. Hình thức tương xứng cùng với văn bản thì đang cửa hàng văn bản cách tân và phát triển. Nếu bề ngoài ko tương xứng thì sẽ giam giữ sự phát triển của văn bản.


4.3 Ý nghĩa phương pháp luận


Nội dung cùng vẻ ngoài luôn luôn luôn luôn thống tốt nhất hữu cơ với nhau. Vì vậy, vào chuyển động dìm thức với trong thực tiễn, không được tách rời giữa văn bản cùng hình thức, hoặc hoàn hảo và tuyệt vời nhất hóa 1 trong nhì mặt đó.

Nội dung quyết đinh hiệ tượng nên những khi xem xét sự đồ dùng, hiện tượng lạ thì đầu tiên cần địa thế căn cứ vào văn bản. Muôn biến đổi sự trang bị, hiện tượng kỳ lạ thì trước tiên cần biến đổi nội dung của chính nó.

Trong trong thực tiễn nên phát huy ảnh hưởng tích cực và lành mạnh của bề ngoài so với ngôn từ trên cửa hàng tạo ra tính phù hợp của hiệ tượng với nội dung; còn mặt khác, cũng rất cần phải triển khai đều chuyển đổi so với đông đảo hĩnh thức không hề phù hợp với câu chữ, cản ngăn sự cải cách và phát triển của ngôn từ.


5. Bản hóa học với hiện tượng


5.1 Phạm trù thực chất, hiện tượng


Phạm trù thực chất dùng để làm chỉ sự tổng thích hợp toàn bộ đông đảo phương diện, đầy đủ mọt contact tất yếu, kha khá bất biến sống bên trong, giải pháp sự trường tồn, vận chuyển, trở nên tân tiến của sự đồ gia dụng, hiện tượng đó. Phạm trù hiện tượng kỳ lạ dùng làm chỉ sự biểu thị ra phía bên ngoài của không ít phương diện, hầu như mốì tương tác đó trong những ĐK khẳng định.


5.2 Quan hệ biện chứng giữa bản chất cùng hiện tượng


Bản chất cùng hiện tượng lạ phần nhiều lâu dài một cách khách quan, là nhị phương diện vừa thông độc nhất, vừa đồi lập cùng nhau.

Sự thống tuyệt nhất thân bản chất với hiện nay tượng: Bản chất lúc nào cũng biểu hiện ra qua hiện tượng kỳ lạ, còn hiện tượng kỳ lạ bao giờ cũng là sự bộc lộ của một thực chất nhất mực. Không có thực chất mãi mãi đơn thuần tách bóc tách hiện tượng, cũng tương tự không tồn tại hiện tượng lạ lại ko biểu hiện của một thực chất như thế nào kia.

Khi thực chất biến đổi thi hiện tượng lạ cũng biến hóa theo. khi bản chất không đủ thì hiện tượng cũng mất theo. Vì vậy, V.I. Lênin mang lại rằng: “Bản chất chỉ ra. Hiện tượng là tất cả tính bản chất".

Sự đối lập giữa thực chất với hiện tượng kỳ lạ được biểu lộ ồ chỗ: bản chât là loại phổ biến, dòng tất yếu, còn hiện tượng lạ là loại riêng lẻ phong phú và đa dạng và nhiều dạng; thực chất là chiếc phía bên trong, hiện tượng kỳ lạ là dòng bên ngoài; thực chất là loại kha khá định hình, còn hiện tượng lạ là mẫu thường xuyên biến đổi.


5.3 Ý nghĩa phương thức luận


Muốn nắn dấn thức đúng sự đồ vật, hiện tượng lạ thì ko tạm dừng sinh hoạt hiện tượng kỳ lạ bên ngoài mà bắt buộc lấn sân vào thực chất. Phải thông qua nhiều hiện tượng lạ không giống nhau new thừa nhận thức đúng và đầy đủ thực chất. Theo V.I. Lênin, ‘Tư tưởng của fan ta đi sâu một biện pháp vô hạn, trường đoản cú hiện tượng đến bản chất, từ thực chất cung cấp một... mang đến thực chất trung học phổ thông...”.

Mặt khác, thực chất phản chiếu tính thế tất, tính quy nguyên tắc nên trong dìm thức và thực tế cần phải căn cứ vào thực chất chứ không căn cứ vào hiện tượng lạ thì mới có thể Review một cách chính xác về sự việc đồ gia dụng, hiện tượng kỳ lạ kia với mới rất có thể tôn tạo căn bạn dạng sự trang bị.


6. Khả năng và hiện thực


6.1 Phạm trù kỹ năng, hiện thực


Phạm trù tài năng cần sử dụng đô chỉ dòng chưa xuất hiện, chưa có trong thực tế, nhưng lại vẫn lộ diện với lâu dài đích thực Khi bao gồm các điều kiện khớp ứng.

Phạm trù hiện tại dùng để chỉ các cái sẽ tồn tại trong thực tế với vào bốn duy.


6.2 Quan hệ biện hội chứng giữa năng lực và hiện tại thực


Khả năng cùng hiện nay sống thọ vào mổì quan hệ thông độc nhất vô nhị, không tách bóc tách.

Quá trình kia biểu hiện: khả năng gửi biến thành hiện tại cùng hiện tại lại tiềm ẩn đều tài năng mới; kĩ năng mới, Một trong những điều kiện nhất mực, lại chuyên biến thành hiện thực, v.v..

Trong gần như ĐK nhất thiết, làm việc và một sự vật, hiện tượng kỳ lạ, có thể vĩnh cửu một hoặc nhiều khả năng: năng lực thực tiễn, tài năng tất nhiên, năng lực tự nhiên, khả năng ngay gần, tài năng xa,...

Trong cuộc sống buôn bản hội, năng lực chăm trở thành thực tại nên bao gồm ĐK rõ ràng và nhân tố chủ quan. Nhân tố chủ quan là tính tích cực làng mạc hội của ý thức đơn vị nhỏ bạn nhằm đưa hóa kĩ năng thành hiện nay. Điều kiện rõ ràng là sự tổng đúng theo các quan hệ về hoàn cảnh, không khí, thời gian để tạo nên sự chuyên hóa đó.


6.3 Ý nghĩa cách thức luận


Trong chuyển động dìm thức với thực tế, rất cần phải nhờ vào hiện thưc nhằm xác lập dìm thức và hành động. V.I. Lênin mang đến * rằng: “Chủ nghĩa Mác căn cứ vào phần đông sự thật chứ đọng chưa hẳn nhờ vào gần như khả năng. Người mácxkhông nhiều chỉ rất có thể áp dụng, để triển khai căn cứ đến chế độ của chính mình, số đông sự thật được chứng tỏ rõ rệt với quan trọng chối hận bao biện được”.

Tuy nhiên, trong dìm thức và trong thực tiễn cũng rất cần phải dấn thức toàn vẹn những tài năng trường đoản cú vào thực tại để sở hữu được phương pháp chuyển động thực tế phù hợp với sự cải tiến và phát triển trong số những thực trạng tốt nhất định; tích cưc phát huy yếu tố khinh suất trong bài toán nhấn thức với vận động thực tiễn để trở thành kỹ năng thành hiện nay theo mục tiêu khăng khăng.